Ένα από τα στοιχεία που θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό τη διατροφή του παιδιού σας, είναι η δική σας διατροφή ως γονιός, ή του ατόμου που είναι κυρίως υπεύθυνο για την ανατροφή του.
Το παιδί δεν μεγαλώνει έχοντας έμφυτες τις ικανότητες να συμπεριφέρεται με σεβασμό και ευγένεια στους συνανθρώπους του, αλλά τις αποκτά μεγαλώνοντας κυρίως μέσω της εκπαίδευσης και της μίμησης. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τη διατροφή του. Οπωσδήποτε η φύση παίζει το ρόλο της, και συγκεκριμένα στη διατροφή του παιδιού μπορεί να ευθύνεται για προτιμήσεις ή τάσεις του παιδιού, αλλά το διατροφικό πρότυπο είναι αυτό που θα κατευθύνει κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τη διατροφική του συμπεριφορά κατά την παιδική ηλικία και κατ’ επέκταση κατά την ενήλικη ζωή.
Ο γιος που απαιτεί να φάει την ίδια ποσότητα φαγητού με τον πατέρα του και όχι όση χρειάζεται, δεν έχει απαραίτητα “μεγάλη όρεξη” αλλά ίσως με αυτό τον τρόπο επιδιώκει να του μοιάσει. Η κόρη που τρώει πολλά γλυκά, έχει συνηθίσει να το κάνει είτε γιατί τα έβρισκε συχνά στο άμεσο περιβάλλον της, είτε γιατί βλέπει τη μητέρα της να τα τρώει χωρίς μέτρο (έστω και κρυφά), είτε για άλλους παρόμοιους λόγους, αλλά σίγουρα όχι γιατί τα έχει ανάγκη. Είναι αδιανόητο να περιμένουμε από ένα παιδί να τρώει λαχανικά ενώ οι γονείς ή οι φροντιστές τα αποφεύγουν συστηματικά.
Σκοπός δεν είναι να αποδώσουμε ευθύνες για τους λόγους για τους οποίους ένα παιδί έγινε “κακόφαγο”, αλλά να συνειδητοποιήσετε ως γονείς το πόσο μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να μάθει να τρέφεται υγιεινά. Τα παρακάτω βήματα αποτελούν κατευθυντήριες γραμμές για όσους επιθυμούν να βελτιώσουν τη διατροφή του παιδιού τους και δεν γνωρίζουν πώς να ξεκινήσουν.
1. Τρώτε υγιεινά: τρώτε αυτά που θα θέλατε να τρώει το παιδί σας και αποφεύγετε αυτά που θα θέλατε να αποφεύγει. Τρώτε υγιεινές τροφές μπροστά στο παιδί σας. Απολαύστε τις υγιεινές τροφές διότι τα παιδιά σας είναι πολύ έξυπνα: αντιλαμβάνονται και το παραμικρό “μειδίαμα” στις εκφράσεις του προσώπου σας που μπορεί να αποκαλύπτει ότι το μπρόκολο δεν σας αρέσει.
2. Διαβάστε μαζί με το παιδί σας παραμύθια και βιβλία που προωθούν την υγιεινή διατροφή και αμέσως μετά φτιάξτε μια λίστα για ψώνια, που θα περιέχει υγιεινές τροφές. Ψωνίστε τις μαζί με το παιδί σας και μαγειρέψτε παρέα. Τα παιδιά τρώνε πιο ευχάριστα ένα γεύμα, στο οποίο βοήθησαν και τα ίδια ώστε να φτάσει στο πιάτο τους.
3. Δημιουργήστε μια ήρεμη και όμορφη ατμόσφαιρα στο τραπέζι: αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν φωνές, νεύρα και παρατηρήσεις. Είναι πολύ εύκολο να δημιουργηθεί ένα αρνητικό κλίμα, για παράδειγμα ξεκινώντας με την εξής συζήτηση: “φάε τις φακές σου”, “δεν θέλω”, “αν δεν τις φας δεν θα φας παγωτό το απόγευμα”… Όταν η διαδικασία του γεύματος δημιουργεί άσχημα συναισθήματα, τότε το παιδί ή θα θέλει να την αποφύγει, ή θα θυμώσει. Υπ’ αυτές τις συνθήκες είναι σχεδόν αδύνατο να το πείσετε να δοκιμάσει λίγο από το μπρόκολο…
4. Μην παραδίδετε τα όπλα! Εάν οι έως τώρα προσπάθειές σας να το κάνετε να φάει φασολάκια απέτυχαν, ψάξτε εναλλακτικούς τρόπους (σε βιβλία, στο διαδίκτυο, συμβουλευτείτε κάποιον πτυχιούχο διαιτολόγο). Δεν υπάρχει ένας μόνο σωστός τρόπος επιτυχίας, γι αυτό πειραματιστείτε. Επιμείνετε όσες φορές χρειαστεί μέχρι να τα καταφέρετε.
5. Βρείτε συμμάχους: όταν εσείς προσπαθείτε να βάλετε το παιδί σας στον ίσιο ‘διατροφικό’ δρόμο, αλλά η γιαγιά ή κάποιος άλλος “σαμποτάρει” την προσπάθειά σας δίνοντας συχνά στο παιδί αναψυκτικά και σοκολάτες, τότε το παιδί μπερδεύεται. Συζητήστε με τα άτομα που έχουν στενή σχέση με το παιδί για τη σημασία της υγιεινής διατροφής και εξηγήστε τους ότι χρειάζεστε την υποστήριξή τους για να τα καταφέρετε.
6. Ξεκινήστε οι ίδιοι τη σωματική άσκηση. Δεν έχει σημασία τι είδους άσκηση θα επιλέξετε, σημασία έχει να γυμνάζεστε σε τακτική βάση. Το παιδί αφομοιώνει πιο εύκολα αυτά που βλέπει παρά αυτά που του λέτε, ειδικά αν οι εικόνες με τα λόγια έρχονται σε αντίθεση. Εάν η ζωή σας είναι καθιστική, είναι δύσκολο το παιδί σας να γυμνάζεται συστηματικά. Μπορεί και να το κάνει, εάν έχει βρει ένα άθλημα που να του αρέσει, αλλά μετά μπορεί να το παρατήσει και να μην έχει ενδιαφέρον για τη φυσική δραστηριότητα γενικότερα. Επιπλέον, εκμεταλλευτείτε κάθε ευκαιρία για κίνηση: χρησιμοποιείτε σκάλες αντί για ασανσέρ, τα πόδια σας αντί για το αμάξι για μικρές αποστάσεις.
7. Τέλος, μην αστειεύεστε με το θέμα της δίαιτας μπροστά στο παιδί: Δεν είναι περίεργο που στις μέρες μας πολλά κορίτσια 8-9 ετών λένε ότι “χρειάζεται να κάνουν δίαιτα”. Σε ένα μικρό κορίτσι, βλέποντας τη μαμά της να ταλαντεύεται από δίαιτα σε υπερφαγία, δημιουργούνται από μικρή ηλικία οι προϋποθέσεις για να ακολουθήσει παρόμοια διαδρομή αργότερα. Μία τέτοια συμπεριφορά αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διατροφικών διαταραχών κατά την εφηβεία.
Είναι σαν να έχετε κοντά σας έναν μικρό “παρατηρητή” που καταγράφει τον τρόπο που συμπεριφέρεστε και πολλές από αυτές τις συμπεριφορές τις υιοθετεί και ο ίδιος. Εκμεταλλευτείτε το ρόλο σας ως πρότυπο ώστε να συμβάλλει θετικά και στη διατροφή του παιδιού σας.
Άρθρο της Βιβής Κατσαρού
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MSc
